1. Rodzaj pracy, uszczegółowiony poprzez zakres obowiązków jest elementem przedmiotowo istotnym stosunku pracy. Zgodnie bowiem z treścią art. 22 § 1 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 z późn.zm.) – dalej k.p., przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju.
Uznając, że na podstawie art. 94 pkt 1 k.p., istnieje obowiązek informowania pracownika przez pracodawcę o zakresie jego obowiązków, należy zauważyć, że obowiązek ten realizuje się m.in. w informacji o sposobie wykonywania pracy na wyznaczonym stanowisku. W związku z tym rozwiązanie omawianego problemu może nastąpić w drodze zmiany zakresu obowiązków.
Sposób i forma zmiany zakresu przedmiotowego stosunku pracy (częściowa zmiana rodzaju pracy poprzez zmianę zakresu obowiązków) zależy od tego, czy mieści się ona w ramach nawiązanego stosunku pracy, czy też wykracza poza te ramy.
Zgodnie z treścią wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7.11.1974 r., I PR 332/74 (OSNC 1975/6/103, LEX nr 12315) zmiana zakresu czynności pracownika nie stanowi istotnej zmiany warunków pracy, wymagającej wypowiedzenia, jeżeli czynności, które ma wykonywać pracownik, nie wykraczają poza obowiązki związane z pełnioną przez niego funkcją.
Zatem a contrario, jeżeli zmiana zakresu obowiązków wykracza poza obowiązki związane z pełnioną przez niego funkcją, wówczas należy zastosować wypowiedzenie zmieniające (art. 42 k.p.), jeżeli pracownik odmawia przyjęcia nowego zakresu.
2. Zwierzchnik (przełożony) nie może wydawać poleceń służbowych, które nie dotyczą stanowiska pracy danego pracownika, jego kwalifikacji i rodzaju pracy.
Na podstawie art. 100 § 1 k.p. pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę.
Bezspornym więc jest, że w każdym przypadku polecenie służbowe dokonywane jest między pracodawcą a pracownikiem – w ramach zakresu obowiązków pracowniczych wynikających z nawiązanego stosunku pracy.
Sporządził – Krzysztof Lisowski
