W odpowiedzi na pytanie, w którym zwrócono się z prośbą o wydanie opinii prawnej dotyczącej zmiany regulaminu organizacyjnego w instytucji kultury, wyjaśniam jak następuje. 

Zgodnie z art. 13 ust. 3  ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej: „Organizację wewnętrzną instytucji kultury określa regulamin organizacyjny nadawany przez dyrektora tej instytucji, po zasięgnięciu opinii organizatora oraz opinii działających w niej organizacji związkowych i stowarzyszeń twórców”.

Wyżej wymieniony art. 13 ust. 3 ww. ustawy stanowi o zasięgnięciu opinii tylko przy nadaniu regulaminu organizacyjnego, nie zaś przy jego zmianie. Orzecznictwo potwierdza samodzielność dyrektora instytucji kultury przy ustalaniu organizacji pracy: „Do wyłącznej kompetencji dyrektora biblioteki należy, m.in. organizowanie pracy i określanie liczby etatów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania biblioteki. Dyrektor przedsiębierze tego typu działania w ramach przyznanych w budżecie gminy środków (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedzibą we Wrocławiu z 5 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Wr632/07). 

Można spotkać się również ze stanowiskiem zgodnie z którym, jeśli zmiany w regulaminie organizacyjnym dotyczą kwestii merytorycznych (np. dodawane jest lub usuwane stanowisko pracy, co jest zmianą struktury organizacyjnej instytucji), to taką zmianę należy zaopiniować zarówno u organizatora, jak i z działającymi w instytucji kultury organizacjami związkowymi i stowarzyszeniami twórców. Podmioty te mają możliwość wypowiedzenia się co do proponowanych zmian, ale ich opinia nie ma mocy wiążącej. W związku z tym nawet w razie negatywnej opinii, np. organizatora, dyrektor instytucji może nie wziąć jej pod uwagę i wprowadzić w życie opracowane przez siebie zmiany regulaminu organizacyjnego (zob. Poradnik Instytucji Kultury 05/2021 „Likwidacja stanowiska pracy i zatrudnienie na stanowisku nieujętym w regulaminie organizacyjnym, Anna Gotkowska”).

Dalej idące stanowisko zostało zawarte w „Vademecum dyrektora instytucji kultury” (A. Mituś, C.H. Beck 2021), zgodnie z którym „Choć art. 13 ust. 3 DziałKulU mówi tylko o zasięgnięciu opinii przy nadaniu regulaminu organizacyjnego, to dotyczy to każdej jego zmiany”.

​​​​​Magdalena Kossakowska 

​​​​​​​​radca prawny